Ile bajek dziennie? Czas przed ekranem dla 2-, 3- i 4-latka

Ilustracja Givyx for Kids: rodzic i dziecko przy wspólnej zabawie

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, żeby dzieci w wieku 2, 3 i 4 lat spędzały przed ekranem, siedząc, nie więcej niż godzinę dziennie, a mniej jest lepiej. U rocznego dziecka WHO w ogóle nie zaleca siedzącego czasu przed ekranem. W praktyce dla 3-latka czy 4-latka to jedna lub dwie krótkie bajki dziennie, najlepiej o stałej porze i nie w ostatniej godzinie przed snem.

Ile bajek dziennie: zalecenia według wieku

WHO w zaleceniach z 2019 roku dla dzieci poniżej 5 lat mówi o „siedzącym czasie przed ekranem”, czyli oglądaniu telewizji i filmików oraz graniu na komputerze czy tablecie.

WiekZalecenie WHOCo to znaczy w praktyce
Roczne dzieckoSiedzący czas przed ekranem nie jest zalecanyBajki odkładamy na później
2 lataNie więcej niż 1 godzina dziennie, mniej jest lepiejJedna krótka bajka, najlepiej oglądana razem
3 lataNie więcej niż 1 godzina dziennie, mniej jest lepiej1-2 odcinki po 10-20 minut
4 lataNie więcej niż 1 godzina dziennie, mniej jest lepiej1-2 odcinki, łącznie do godziny

Zalecenia WHO obejmują dzieci do 5. roku życia. Dla starszych przedszkolaków i dzieci szkolnych nie podajemy tu liczby, bo te zalecenia jej nie dają. Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) odchodzi od jednego limitu dla wszystkich i zamiast tego proponuje rodzinny plan korzystania z mediów: kiedy, gdzie i co oglądacie.

Godzina to górna granica, a nie cel. Jeśli twój 3-latek ogląda pół godziny dziennie albo w niektóre dni wcale, to bardzo dobrze.

Liczy się nie tylko czas, ale też co i jak

AAP opisuje podejście „5 C”, które pomaga spojrzeć na ekrany szerzej niż przez licznik minut:

  • Dziecko (Child). Jakie jest twoje dziecko? Jedno po bajce spokojnie wraca do zabawy, inne długo nie może się oderwać.
  • Treść (Content). AAP pisze, że jakość treści wpływa na to, czy relacja dziecka z mediami jest dobra, czy zła. Dla maluchów wybieraj spokojne bajki z prostą historią i sprawdź odcinek, zanim dziecko obejrzy go samo.
  • Spokój (Calm). Dzieci potrzebują różnych sposobów na trudne emocje. Jeśli bajka jest jedynym sposobem na uspokojenie, warto dodać inne: przytulenie, oddech, ciche kąty.
  • Wypieranie (Crowding out). Zamiast tylko liczyć minuty, AAP zachęca, żeby pomyśleć, co chcecie odzyskać: wspólny czas, ruch, sen.
  • Rozmowa (Communication). Rozmawiaj o tym, co dziecko ogląda, wcześnie i często. „Co zrobił miś, kiedy było mu smutno?”

WHO zwraca uwagę na jeszcze jedno: kiedy dziecko odpoczywa, siedząc, najlepszy jest czas z opiekunem bez ekranu, na przykład czytanie i opowiadanie historii.

Bajki a sen

Pora oglądania ma znaczenie. AAP zaleca wyłączyć wszystkie ekrany co najmniej godzinę przed snem i trzymać telewizory, tablety i telefony poza sypialnią dziecka, zwłaszcza w nocy.

Przegląd 67 badań z lat 1999-2014 wykazał, że w 90% z nich czas przed ekranem wiązał się z gorszym snem, głównie krótszym i późniejszym. Badania dotyczyły dzieci w wieku szkolnym i nastolatków i pokazują związek, a nie dowód przyczyny, ale autorzy i tak radzą ograniczać ekrany zwłaszcza przed snem.

Dlatego bajka do oglądania lepiej pasuje do popołudnia niż do kładzenia. Wieczorem możesz ją zastąpić czytaniem albo bajką do słuchania.

Jak ułożyć bajki w ciągu dnia

  1. Stała pora. Na przykład po drzemce albo podczas gotowania obiadu. Dziecko wie, kiedy jest bajka, i rzadziej prosi o nią w innych momentach.
  2. Liczba odcinków zamiast minut. Dla małego dziecka „dwa odcinki” jest jaśniejsze niż „20 minut”. Ustal to przed włączeniem.
  3. Wyłącz autoodtwarzanie. AAP zwraca uwagę, że autoodtwarzanie i powiadomienia są zaprojektowane tak, żeby dłużej zatrzymać dziecko przy ekranie.
  4. Uprzedź koniec. „Po tym odcinku wyłączamy i idziemy budować tor z poduszek.” Kiedy wiadomo, co będzie dalej, łatwiej odpuścić.
  5. Bez ekranu przy stole i w sypialni. AAP proponuje strefy bez ekranów, na przykład stół podczas posiłków i czas przed snem.

Gdy dziecko płacze po wyłączeniu bajki

Złość czy płacz po końcu odcinka to częsta reakcja, a nie znak, że coś jest nie tak. Nazwij to, co dziecko czuje: „Szkoda ci, że bajka się skończyła. Rozumiem”. Nie włączaj kolejnego odcinka, żeby uspokoić płacz, bo wtedy płacz staje się sposobem na kolejny odcinek. Zostań blisko, poczekaj, aż emocja opadnie, a potem zaproponuj następną rzecz. Następnym razem uprzedź koniec trochę wcześniej, na przykład w połowie odcinka.

Co robić zamiast kolejnej bajki

Najłatwiej wyłączyć bajkę, kiedy następna rzecz jest kusząca. Trzy zabawy, które dobrze działają po odcinku:

Tor przeszkód z poduszek

  • Co potrzebujesz: poduszki, dwa krzesła, koc, taśmę malarską.
  • Wiek: 3-6 lat. Czas: 20 minut.
  • Kroki: odsuńcie stolik i wszystko, co ma ostre rogi, z krzeseł i koca zróbcie tunel, rozłóżcie poduszki jak kamienie na rzece, przejdźcie tor od startu do mety. Na krzesła i parapety nie wchodzimy.
  • Co powiedzieć: „Jaką przeszkodę dodamy teraz?”

Widzę coś

  • Co potrzebujesz: nic.
  • Wiek: 3-8 lat. Czas: 5 minut.
  • Kroki: wybierz w myślach rzecz, którą oboje widzicie, powiedz „Widzę coś czerwonego”, dodawaj wskazówki, potem zamieńcie się rolami.
  • Co powiedzieć: „Czerwone i okrągłe. Może jabłko?”

Zabawa w lustro

  • Co potrzebujesz: trochę wolnego miejsca.
  • Wiek: 2-8 lat. Czas: 5 minut.
  • Kroki: stańcie naprzeciw siebie, ty ruszasz się bardzo powoli, dziecko jest lustrem, potem pokazujecie miny i zamieniacie się.
  • Co powiedzieć: „Masz zdziwioną minę. Brwi poszły do góry”.

Takie zabawy są w Givyx for Kids ułożone w tygodniowy plan, z instrukcją krok po kroku i z tego, co macie w domu. Wieczór jest ułożony tak jak w tym tekście: bajka jako teatrzyk cieni jest wcześnie, a przy kładzeniu ta sama historia wraca tylko jako audio. Dołącz do listy oczekujących Givyx for Kids, a po starcie dostaniesz plan zabaw na cały tydzień.

Najczęstsze pytania

Ile bajek dziennie może oglądać 3-latek?

WHO zaleca, żeby siedzący czas przed ekranem u 3-latka nie przekraczał godziny dziennie, a mniej jest lepiej. W praktyce to 1-2 krótkie odcinki, najlepiej o stałej porze i nie tuż przed snem.

Ile bajek dziennie dla 4-latka?

Zalecenie WHO jest takie samo jak dla 3-latka: nie więcej niż godzina dziennie. Warto przy tym patrzeć na treść i porę, a nie tylko na zegar, tak jak proponuje AAP.

Czy 2-latek może oglądać bajki?

Według WHO 2-latek może spędzać przed ekranem do godziny dziennie, ale mniej jest lepiej. Jeśli bajka jest, niech będzie krótka i spokojna, najlepiej obejrzana razem z tobą i z rozmową o tym, co się działo.

Czy bajki przed snem szkodzą?

AAP radzi wyłączyć ekrany co najmniej godzinę przed snem, bo mogą zaburzać sen. Wieczorem lepiej sprawdza się czytanie albo bajka do słuchania bez ekranu.

Zobacz też

Źródła

Powiązane

← Wróć do: Poradnik dla rodziców